Type Here to Get Search Results !
Type Here to Get Search Results !

विलोम शब्द की परिभाषा एवं उदाहरण सहित संपूर्ण जानकारी

आज की इस पोस्ट में विलोम शब्द किसे कहते है, परिभाषा एवं उदहारण सहित सम्पूर्ण जानकारी दी गयी है। इसमें हमेशा के बिंदु विलोम शब्द 200 हिंदी में, विपरीतार्थक शब्द की परिभाषा, विपरीतार्थक शब्द क्या होते है, विलोम शब्द पीडीऍफ़ इन हिंदी डाउनलोड, विलोम शब्द 2000 लिस्ट इन हिंदी, विलोम शब्द की लिस्ट पीडीएफ ट्रिक के साथ डाउनलोड करें।

विलोम शब्द किसे कहते हैं?

विलोम शब्द की परिभाषा - किसी शब्द का विलोम शब्द वह शब्द होता है, जिसका अर्थ उस शब्द के अर्थ का एकदम उल्टा होता है। या किसी शब्द का विलोम शब्द उस शब्द के अर्थ से उल्टा अर्थ वाला होता है।

विलोम शब्द के उदाहरण -

  • दिन :- रात
  • अकाल :- सुकाल
  • अजल :- निर्जल
  • वृष्टि :- अनावृष्टि
  • बालक :- वृद्ध / बालिका
  • स्त्री :- पुरुष
  • अच्छा :- बुरा
  • राजा :- रंक या रानी या प्रजा
  • कृतज्ञ :- कृतघ्न
  • अंकुश :- निरंकुश
  • कृतज्ञ :- कृतघ्न असुर
  • तुच्छ :- महान
  • गुण :- अवगुण
  • अच्छा :- बुरा
  • राजा :- रंक या रानी या प्रजा
  • पूर्ण :- अपूर्ण
  • स्त्री :- पुरुष
  • कुछ प्रमुख शब्दों के विलोम शब्दसंपादित करें
  • अंकुश :- निरंकुश
  • अकाल :- सुकाल
  • अकलुष :- कलुष
  • हित :- अहित
  • पक्षपात :- निष्पक्ष या पारदर्शी
  • प्रगतिशील :- प्रतिगा
  • अनित्य :- नित्य
  • अनुलोम :- :- विलोम
  • अनभिज्ञ :- :- भिज्ञ
  • अभिज्ञ :- अनभिज्ञ
  • अग्राह्य :- ग्राह्य
  • अग्रज :- अनुज
  • उत्साह :- अनुत्साह
  • सोत्साह :- निरुत्साह
  • अर्वाचीन :- प्राचीन
  • अपकार :- उपकार
  • अवलम्ब :- निरालम्ब
  • अमृत, अमि, (अमिय) :- विष, जहर
  • अर्पण :- ग्रहण
  • अपेक्षा :- उपेक्षा
  • अतुकान्त :- तुकान्त
  • अतिवृष्टि :- अनावृष्टि
  • अनाहूत :- आहुत
  • अग्रिम :- अन्तिम
  • अचल :- चल
  • अजल :- निर्जल
  • वृष्टि :- अनावृष्टि
  • अनंत :- अंत
  • अधम :- उत्तम
  • अवनत :- उन्नत
  • अन्तरंग :- बहिरंग
  • अंशतः :- पूर्णतः
  • अल्पकालीन :- दीर्घकालीन
  • अल्पज्ञ :- बहुज्ञ
  • अति :- अल्प
  • अथ :- इति
  • अनुरक्त :- विरक्त
  • अमर :- मर्त्य
  • अनुकूल :- प्रतिकूल
  • अनुरक्ति :- विरक्ति
  • अल्प :- अधिक
  • अवनि, पृथ्वी, भू, :- अम्बर, आकाश, नभ
  • अधर्म :- सध्दर्म
  • अदोष :- सदोष
  • अनाथ :- सनाथ
  • अथ :- इति
  • आदर :- अनादर
  • अदेय :- देय
  • अन्तरंग :- बहिरंग
  • अंतर :- बाह्य
  • असली :- नकली
  • अरूचि :- सुरूचि
  • अपेक्षित :- अनपेक्षित
  • अधुनातन :- पुरातन
  • अंगीकार, स्वीकार :- अस्वीकार
  • अल्पायु :- दीर्घायु
  • इच्छा :- अनिच्छ।
  • अल्पायु :- दीर्घायु
  • अभ्यस्त :- अनभ्यस्त
  • आगामी :- गत
  • उत्थान :- पतन
  • अतल :- वितल
  • अवर :- प्रवर
  • अन्धकार :- प्रकाश
  • अनागत :- आगत
  • अनिष्ट :- इष्ट
  • अस्त :- उदय
  • उत्कर्ष :- अपकर्ष
  • अनुराग :- विराग
  • आदि :- अंत
  • अमृत :- विष
  • अथ :- इति
  • उद्यमी :- आलसी
  • आग्रह :- दुराग्रह
  • एकता :- अनेकता
  • अनुज :- अग्रज
  • आकर्षण :- विकर्षण
  • अमावस्या :- प्रूर्णिमा
  • अनैतिहासिक :- ऐतिहासिक
  • अपचार :- उपचार
  • अवरोह :- आरोह
  • अज्ञ :- विज्ञ
  • अपकार :- उपकार
  • एक :- अनेक
  • आलस्य :- स्फूर्ति
  • अर्थ :- अनर्थ
  • अस्ताचल :- उदयाचल
  • अनातुर :- आतुर
  • उत्तम :- अधम
  • आदर्श :- यथार्थ
  • आय :- व्यय
  • अनुत्तीर्ण :- उत्तीर्ण
  • रात :- दिन
  • सुगंध :- दुर्गन्ध
  • मौखिक :- लिखित
  • संक्षेप :- विस्तार
  • अधिक :- न्यून
  • आदान :- प्रदान
  • उर्वर :- ऊसर
  • खेद :- प्रसन्नता
  • गुप्त :- प्रकट
  • प्रत्यक्ष :- परोक्ष
  • उधार :- नगद
  • उत्कृष्ट :- निकृष्ट
  • विधि :- निषेध
  • विधवा :- सधवा
  • शयन :- जागरण
  • स्वाधीन :- पराधीन
  • आहार :- निराहार
  • दाता :- याचक
  • सौभाग्य :- दुर्भाग्य
  • मोक्ष :- बंध
  • कृतज्ञ :- कृतघ्न
  • घृणा :- प्रेम
  • सजीव :- निर्जीव
  • सफल :- असफल
  • सज्जन :- दुर्जन
  • शुभ :- अशुभ
  • घात :- प्रतिघात
  • क्षणिक :- शाश्वत
  • अल्पभाषी :- बहोत बोलने वाला
  • दुत्कार :- स्वागत
  • निंदा :- स्तुति
  • शीत :- उष्ण
  • सक्रिय :- निष्क्रय
  • ठोस :- तरल
  • यश :- अपयश
  • सगुण :- निर्गुण
  • संतोष :- असंतोष
  • समझदार :- नासमझ
  • मूक :- वाचाल
  • रुग्ण :- स्वस्थ
  • रक्षक :- भक्षक
  • मितव्यय :- अपव्यय
  • सरस :- नीरस
  • निरक्षर :- साक्षर
  • नूतन :- पुरातन
  • बंधन :- मुक्ति
  • क्रय :- विक्रय
  • दुर्लभ :- सुलभ
  • अनाहूत :- आहुत
  • अक्रुर :- क्रुर
  • अग्रज :- अनुज
  • अगला :- पिछला
  • अपकार :- उपकार
  • अवलम्ब :- निरालम्ब
  • वरदान :- अभिशाप
  • अति :- अल्प 
  • अथ :- इति
  • अनुकूल :- प्रतिकूल
  • अनुरक्ति :- विरक्ति
  • शुष्क :- आर्द्र
  • हर्ष :- शोक
  • अनंत :- अंत
  • अवनत :- उन्नत
  • अन्तरंग :- बहिरंग
  • अतुकान्त :- तुकान्त
  • अतिवृष्टि :- अनावृष्टि
  • आदर :- अनादर
  • अदेय :- देय
  • स्वीकार :- अस्वीकार
  • अकलुष :- कलुष
  • अग्राह्य :- ग्राह्य
  • अभिज्ञ :- अनभिज्ञ
  • अमृत, :- अमि, (अमिय)
  • अग्रिम :- अन्तिम
  • अचल :- चल
  • अपेक्षा :- उपेक्षा
  • अर्वाचीन :- प्राचीन
  • अनित्य :- नित्य
  • अन्तरंग :- बहिरंग
  • अंतर :- बाह्य
  • अल्प :- अधिक
  • अधम :- उत्तम
  • अल्पकालीन :- दीर्घकालीन
  • अल्पज्ञ :- बहुज्ञ
  • अनुलोम :- विलोम
  • अनभिज्ञ :- भिज्ञ
  • अधर्म :- सध्दर्म
  • अदोष :- सदोष
  • विष :- जहर
  • अर्पण :- ग्रह्र्ण
  • अधुनातन :- पुरातन
  • अस्पृश्य :- स्पृश्य
  • अनाथ :- सनाथ
  • अथ :- इति
  • अनुरक्त :- विरक्त
  • अमर :- मर्त्य
  • अवनि, :- पृथ्वी
  • भू, :- अम्बर
  • आकाश :- नभ
  • उत्कर्ष :- अपकर्ष
  • अनुराग :- विराग
  • अल्पायु :- दीर्घायु
  • अभ्यस्त :- अनभ्यस्त
  • अथ :- इति
  • अन्धकार :- प्रकाश
  • अंशतः :- पूर्णतः
  • अरूचि :- सुरूचि
  • अवरोह :- आरोह
  • अपेक्षित :- अनपेक्षित
  • अनागत :- आगत
  • अनिष्ट :- इष्ट
  • अनैतिहासिक :- ऐतिहासिक
  • अपचार :- उपचार
  • अतल :- वितल
  • अवर :- प्रव
  • आगामी :- गत
  • उत्थान :- पतन
  • आलस्य :- स्फूर्ति
  • अर्थ :- अनर्थ
  • अमावस्या :- प्रूर्णिमा
  • असली :- नकली
  • अनुर्तीण :- उर्तीण
  • रात :- दिन
  • अमृत :- विष
  • उत्कृष्ट :- निकृष्ट
  • उत्तम :- अधम
  • अल्पायु :- दीर्घायु
  • इच्छा :- अनिच्छ।
  • आय :- व्यय
  • स्वाधीन :- पराधीन
  • अज्ञ :- विज्ञ
  • अपकार :- उपकार
  • आहार :- निराहार
  • दाता :- याचक
  • खेद :- प्रसन्नता
  • अस्त :- उदय
  • अस्ताचल :- उदयाचल
  • अनातुर :- आतुर
  • उद्यमी :- आलसी
  • अधिक :- न्यून
  • आदि :- अंत
  • निरक्षर :- साक्षर
  • नूतन :- पुरातन
  • बंधन :- मुक्ति
  • आग्रह :- दुराग्रह
  • घृणा :- प्रेम
  • क्रय :- विक्रय
  • उधार :- नगद
  • सगुण :- निर्गुण
  • मूक :- वाचाल
  • सजीव :- निर्जीव
  • आदर्श :- यथार्थ
  • मौखिक :- लिखित
  • संक्षेप :- विस्तार
  • घात :- प्रतिघात
  • एकता :- अनेकता
  • अनुज :- अग्रज
  • आकर्षण :- विकर्षण
  • मितव्यय :- अपव्यय
  • सरस :- नीरस
  • सौभाग्य :- दुर्भाग्य
  • आदान :- प्रदान
  • उर्वर :- ऊसर
  • एक :- अनेक
  • कृतज्ञ :- कृतघ्न
  • रुग्ण :- स्वस्थ
  • रक्षक :- भक्षक
  • गुप्त :- प्रकट
  • प्रत्यक्ष :- परोक्ष
  • अन्धकार :- प्रकाश
  • अल्पायु :- दीर्घायु
  • हर्ष :- शोक
  • दुर्लभ :- सुलभ
  • विधि :- निषेध
  • विधवा :- सधवा
  • शयन :- जागरण
  • ठोस :- तरल
  • यश :- अपयश विलोम शब्द
  • सक्रिय :- निष्क्रय
  • सफल :- असफल
  • सुगंध :- दुर्गन्ध
  • अधिक :- न्यून
  • अर्थ :- अनर्थ
  • निंदा :- स्तुति
  • अनुपस्थिति :- उपस्थिति
  • अज्ञान :- ज्ञान
  • अरुचि :- रुचि
  • मोक्ष :- बंधन
  • वरदान :- अभिशाप
  • शुष्क :- आर्द्र
  • सज्जन :- दुर्जन
  • शुभ :- अशुभ
  • संतोष :- असंतोष
  • अमृत :- विष
  • अवनति :- उन्नति
  • अवनी :- अंबर
  • अमीर :- ग़रीब
  • अनुकूल :- प्रतिकूल
  • अथ :- इति
  • अपमान :- सम्मान
  • अंधेरा :- उजाला
  • क्षणिक :- शाश्वत
  • अनिवार्य :- वैकल्पिक
  • अगम :- सुगम
  • शीत :- उष्ण
  • अंत :- प्रारंभ
  • अंतिम :- प्रारंभिक
  • अनुराग :- विराग
  • अनुज :- अग्रज
  • आज़ादी :- ग़ुलामी
  • आकाश :- पाताल
  • आशा :- निराशा
  • अतिवृष्टि :- अनावृष्टि
  • आगामी :- गत
  • आग्रह :- दुराग्रह
  • अर्वाचीन :- प्राचीन
  • आरंभ :- अंत
  • आदर :- अनादर
  • अच्छा :- बुरा
  • अच्छाई :- बुराई
  • आदर्श :- यथार्थ
  • आय :- व्यय
  • आहार :- निराहार
  • अभिज्ञ :- अनभिज्ञ
  • अल्प :- अधिक
  • आमिष :- निरामिष
  • आर्द्र :- शुष्क
  • आर्य :- अनार्य
  • अभिमान :- नम्रता
  • अनुग्रह :- विग्रह
  • आलस्य :- फुर्ती
  • आध्यात्मिक :- भौतिक
  • इच्छा :- अनिच्छा
  • अर्जित :- अनर्जित
  • आनंद :- शोक
  • आधुनिक :- प्राचीन
  • अनजान :- जाना पहचाना
  • आदि :- अंत
  • उत्कर्ष :- अपकर्ष
  • उत्थान :- पतन
  • उदार :- अनुदार
  • आकर्षण :- विकर्षण
  • आदान :- प्रदान
  • उत्तर :- दक्षिण
  • ऊंचा :- नीचा
  • आश्रित :- निराश्रित
  • उचित :- अनुचित
  • उत्तरार्द्ध :- पूर्वार्द्ध
  • आयात :- निर्यात
  • आलस्य :- स्फूर्ति
  • उद्यमी :- आलसी
  • उर्वर :- ऊसर
  • आविर्भाव :- तिरोभाव
  • उपस्थित :- अनुपस्थित
  • उत्कृष्ट :- निकृष्ट
  • आदि :- अनादि
  • आस्तिक :- नास्तिक
  • आवश्यक :- अनावश्यक
  • उपकार :- अपकार
  • एक :- अनेक
  • आना :- जाना
  • औपचारिक :- अनौपचारिक
  • कृतज्ञ :- कृतघ्न
  • इष्ट :- अनिष्ट
  • इच्छित :- अनिच्छित
  • इहलोक :- परलोक
  • क्रूर :- दयालु
  • कच्चा :- पक्का
  • कटु :- मधुर
  • उत्तीर्ण :- अनुत्तीर्ण
  • क्रुद्ध :- शान्त
  • कर्म :- निष्कर्म
  • कठिनाई :- सरलता
  • उन्नति :- अवनति
  • एकता :- अनेकता
  • गर्म :- ठंडा
  • गन्दा :- साफ़
  • उधार :- नक़द
  • ग़रीब :- अमीर
  • गुण :- दोष, अवगुण
  • ग़लत :- सही
  • उपजाऊ :- बंजर
  • उदय :- अस्त
  • कठिन :- सरल
  • केंद्रित :- विकेंद्रित
  • क़रीबी :- दूर के
  • ऐसा :- वैसा
  • खेद :- प्रसन्नता
  • खिलना :- मुरझाना
  • क्रय :- विक्रय
  • कमाना :- खर्च करना
  • चर :- अचर
  • चौड़ी :- संकरी, तंग
  • छोटा :- बड़ा
  • क्रिया :- प्रतिक्रिया
  • कड़वा :- मीठा
  • घृणा :- प्रेम
  • घात :- प्रतिघात
  • ख़रीद :- बिक्री
  • ख़रीदना :- बेचना
  • जन्म :- मृत्यु
  • जल्दी :- देरी
  • तकलीफ़ :- आराम
  • गहरा :- उथला
  • दाता :- याचक
  • दिन :- रात
  • देव :- दानव
  • कभी :- कभी अक्सर
  • जीवन :- मरण
  • जल :- थल
  • जड़ :- चेतन
  • कम :- अधिक
  • झूठ :- सच
  • ठोस :- तरल
  • डरपोक :- निड़र
  • खुशी :- दु:ख
  • ख़रीददार :- विक्रेता
  • देशी :- परदेशी
  • धीरे :- तेज़
  • घर :- बाहर
  • घाटा :- फ़ायदा
  • धूप :- छाँव
  • धीर :- अधीर
  • छूत :- अछूत
  • नक़द :- उधार
  • नकली :- असली
  • निर्माण :- विनाश
  • तपन :- ठंडक
  • दुर्लभ :- सुलभ
  • प्रत्यक्ष :- परोक्ष
  • पतला :- मोटा
  • दुराचारी :- सदाचारी
  • नीचा :- ऊंचा
  • पतिव्रता :- कुलटा
  • प्रलय :- सृष्टि
  • जटिल :- सरस
  • निरक्षर :- साक्षर
  • नूतन :- पुरातन
  • निंदा :- स्तुति
  • तुच्छ :- महान
  • दयालु :- निर्दयी
  • प्रश्न :- उत्तर
  • पूर्ण :- अपूर्ण
  • प्रेम :- घृणा
  • धनी :- ग़रीब, निर्धन
  • धर्म :- अधर्म
  • प्राचीन :- नवीन / नया
  • पक्ष :- निष्पक्ष
  • प्रारंभ :- अंत
  • न्याय :- अन्याय
  • निजी :- सार्वजनिक
  • बाढ़ :- सूखा
  • बुराई :- भलाई
  • निकट :- दूर
  • प्यार :- घृणा
  • बंधन :- मुक्ति
  • बुद्धिमता :- मूर्खता
  • पाप :- पुण्य
  • नियमित :- अनियमित
  • निश्चित :- अनिश्चित
  • प्रसन्न :- अप्रसन्न
  • प्रभावित :- अप्रभावित
  • पोषण :- कुपोषण
  • निर्दोष :- र्दोष
  • प्रवेश :- निकास
  • पदोन्नति :- पदावनति
  • प्रतिकूल :- अनुकूल
  • पवित्र :- अपवित्र
  • मितव्यय :- अपव्यय
  • मोक्ष :- बंधन
  • परतंत्र :- स्वतंत्र
  • महात्मा :- दुरात्मा
  • मंजूर :- नामंजूर
  • मुमकिन :- नामुमकिन
  • पसंद :- नापसंद
  • योग्य :- अयोग्य
  • रात :- दिन
  • रुग्ण :- स्वस्थ
  • बासी :- ताजा
  • मित्र :- शत्रु
  • मिथ्या :- सत्य
  • मंगल :- अमंगल
  • भूलना :- याद करना
  • प्राकृतिक :- अप्राकृतिक
  • विनम्रता :- घमंड
  • विजय :- पराजय
  • वसंत :- पतझड़
  • परिचित :- अपरिचित
  • मृत्यु :- जन्म
  • रक्षक :- भक्षक
  • राग :- द्वेष
  • रात्रि :- दिवस
  • भाव :- अभाव
  • मूक :- वाचाल
  • विषम :- सम
  • विद्वान :- मूर्ख
  • विश्वास :- अविश्वास
  • मौखिक :- लिखित
  • मानवता :- दानवता
  • लाभ :- हानि
  • व्यवस्था :- अव्यवस्था
  • व्यावहारिक :- अव्यावहारिक
  • यश :- अपयश
  • युद्ध :- शांति
  • वरदान :- अभिशाप
  • विकसित :- अविकसित
  • विशिष्ट :- सामान्य / साधारण
  • मान :- अपमान
  • मधुर :- कटु
  • विकास :- ह्रास
  • श्वेत :- श्याम
  • शयन :- जागरण
  • शीत :- उष्ण
  • महंगा :- सस्ता
  • मेहनती :- आलसी / कामचोर
  • शुष्क :- आर्द्र
  • शोर :- शांन्ति
  • श्रम :- विश्राम
  • राजा :- रंक
  • रुचि :- अरुचि
  • स्वस्थ :- अस्वस्थ
  • स्वीकृत :- अस्वीकृत
  • स्वदेश :- विदेश
  • स्वर्ग :- नरक
  • विरोध :- समर्थन
  • विशुद्ध :- दूषित
  • स्वाधीन :- पराधीन
  • स्वतंत्रता :- दासता
  • स्वीकार :- अस्वीकार
  • स्थाई :- अस्थायी
  • रोज़गार :- बेरोज़गार
  • हानि :- लाभ
  • क्षणिक :- शाश्वत
  • ज्ञान :- अज्ञान
  • विधि :- निषेध
  • विधवा :- सधवा
  • सरस :- नीरस
  • सर्दी :- गर्मी
  • हर्ष :- शोक
  • विश्वनीय :- अविश्वनीय
  • विस्तृत :- संक्षिप्त
  • सगुण :- निर्गुण
  • सक्रिय :- निष्क्रय
  • सफल :- असफल
  • शुभ :- अशुभ
  • शुष्क :- आर्द्र
  • सुखान्त :- दुखांत
  • सच :- झूठ
  • सुन्दर :- बदसूरत, कुरूप
  • श्रोता :- वक्ता
  • स्वतंत्र :- परतंत्र
  • सुर :- असुर
  • सक्षम :- अक्षम
  • सुरक्षित :- असुरक्षित
  • संभव :- असंभव
  • स्तुति :- निंदा
  • सस्ता :- महंगा
  • सहयोग :- असहयोग
  • सहमति :- असहमति
  • समापन :- उद्घाटन
  • सजीव :- निर्जीव
  • सुगंध :- दुर्गन्ध
  • संक्षेप :- विस्तार
  • सुजन :- दुर्जन
  • सम्मान :- अपमान, अनादर
  • सुबह :- शाम
  • सूर्योदय :- सूर्यास्त
  • हित :- अहित
  • हिंसा :- अहिंसा
  • हार :- जीत
  • सावधानी :- असावधानी
  • सघन :- विरल
  • सहायक :- बाधक
  • सहमत :- असहमत
  • सौभाग्य :- दुर्भाग्य
  • सज्जन :- दुर्जन
  • संतोष :- असंतोष
  • साक्षर :- निरक्षर
  • साधु :- असाधु
  • सुपुत्र :- कुपुत्र
  • संतुलित :- असंतुलित
  • संतुलन :- असंतुलन
  • सुख :- दुख
  • सुमति :- कुमति
  • साकार :- निराकार
  • सरकारी :- ग़ैरसरकारी
  • सुविधा :- असुविधा
 यह भी पढ़ें:- 
आज की इस पोस्ट में विलोम शब्द किसे कहते है, परिभाषा एवं उदहारण सहित सम्पूर्ण जानकारी दी गयी है। इसमें हमेशा के बिंदु विलोम शब्द 200 हिंदी में, विपरीतार्थक शब्द की परिभाषा, विपरीतार्थक शब्द क्या होते है, विलोम शब्द पीडीऍफ़ इन हिंदी डाउनलोड, विलोम शब्द 2000 लिस्ट इन हिंदी, विलोम शब्द की लिस्ट पीडीएफ ट्रिक के साथ डाउनलोड करें।

Post a Comment

0 Comments

Top Post Ad

Below Post Ad